9/21 – દિવસ નવ – developing early morning wake up habbit.

કોઈ પણ બિઝીનેસને ડેવેલોપ કરવા માટે એક થી વધુ હાથોની જરૂર પડતી હોય છે. આજે કોઈ પણ વેલ સેટ બિઝીનેસ આપણે જોઈએ તો તેમાં એક કરતાં વધારે માણસો કામ કરતા હોય છે. જ્યારે આપણે કોઈ પણ ધંધો કરીએ તેવા સમયે શરૂઆતમાં ભલે આપણે આપણી રીતે મહેનત કરીને કારીગર વગર કાર્ય કરી લઈએ. પરંતુ એક સમયે જ્યારે ધંધાની રગે-રગની જાણ થઈ જાય ત્યારે બાદ કારીગર રાખી ધંધાના માલિકે માર્કેટિંગ પાછળ સમય ફાળવવો જોઈએ.

આપણી પાસે એક પ્રોડક્ટ હોઈ જેનું ઉત્પાદન આપણે જાતે કરીએ તો તેનો ફાયદો એ છે કે આપણે કારીગરોનો પગાર જે દર મહિને આવે છે તે બચાવીએ છીએ પરંતુ તેના પોતાના પણ ગેર લાભ છે. જેમકે આપણે પોતે તેમાં વ્યસ્ત રહીશું જેથી કરી ને જેતે production ના સમયે આપણે અન્ય કોઈ પણ કાર્ય કરી શકતા નથી. Production સમયે production સાથે અન્ય કામો પણ હોઈ જેમકે finance, હિસાબ કિતાબ, raw material ખરીદી, માર્કેટિંગ પ્રોડક્ટ quality વગેરે, વગેરે… આ બધું કરવામાં દરેક વસ્તુ ને સમય આપીએ તો દરેક વસ્તુમાં આપણે 100% ન આપી શકીએ પરિણામે production defect વધે. હિસાબ સમય સર ન થાય. થાય તો ભૂલ વાળો થાય. સમય સર જે વસ્તુ થવું જોઈએ તે ન થાય. Client નો order delay થાય. આવા અનેક ગેર લાભો થતા હોય છે.

એક સમય સુધી આ વસ્તુ સહન થઈ શકે. પરંતુ જ્યારે ધંધો મોટો થતો જાય તેમ તેમ મારુ માનવું છે કે એક entrepreneur રે સિસ્ટમ ઉપડેટ કરવી જોઈએ. અને જરૂર જણાય તે રીતે કારીગર રાખી તેને સેટ કરવા જોઈએ. Input > Process > output. આ પ્રોસેસમાં જ્યાં જણાય ત્યાં માણસો રાખી bulk production કરી, પડતર કિંમત ઓછી કરી, માર્કેટિંગ પાછળ entreprenur રે સમય ફાળવવો જોઈએ. માણસ પાસે સમય હોઈ તો નવું વિચારી શકે અને જેતે વિચારી તેના પર કાર્ય કરી શકે. જો દરેક કાર્ય જાતે જ કરતા રહીશું તો વિચારી તો શકીશું પરંતુ તેના પર કાર્ય નહીં કરી શકીએ. ગમે તેટલા ભણેલા હોઈ પોતાની સુજ ભુજ કે ભણતર નો સાચા અર્થમાં જો આપણે અમલ કરવો હોય તો એક space – સમય રૂપી જગ્યા ની જરૂર પડે.

આથી જ્યારે જણાય કે હવે કારીગરની જરૂર છે જેતે સમયે કારીગર રાખી તેને તાલીમ આપવાની શરૂઆત કરવી જોઈએ.

કારીગર કેવો હોવો જોઈએ?

કારીગરને કઈ રીતે સેટ કરવો?

કારીગર સાથે ટૂંનિંગ કઈ રીતે બેસાડવું?

આ અંગે કોઈ prectical અનુભવ નથી, પણ જેટલું જોયેલું જાણેલું છે તે વિશે ભવિષ્ય માં ક્યારેક ચર્ચા કરીશું.

આજે 9/21 21માં નો 9 મો દિવસ. આજે સવારે 4:30 વાગ્યે જાગ્યો, સ્નાન કર્યું, ધ્યાન ધર્યું અને ત્યાર બાદ આ બ્લોગ પોસ્ટ લખી.

આજે સવારે મોર્નિંગ વોક દરમિયાન મારો એક મિત્ર નરેન્દ્ર મને ધોળકિયા ગાર્ડનમાં મળ્યો. આજે મોર્નિંગ વોક 6:30સે શરૂ કરી હતી અને 3000 સ્ટેપ્સ ચાલ્યો. રીટર્નમાં rs.25/- નો ટ્રોફો પીધો. ટ્રોફા માટે અને સવાર નો સૂર્યાદય 7:30 સે થાય છે તે જોવા આજની વૉક થોડી લેટ શરૂ કરી, ટ્રોફા પીધા પછી સપૂર્તિનો અનુભવ થયો. અને 7:25 45મિનિટ બાદ સૂર્ય દર્શન માટે ટેરેસ પર આવ્યો.

ટેરેસ પર આજે થોડો late આવ્યો તેથી ઉજાસ વધારે અનુભવાઈ રહી છે. આપણા શરીર માટે આપણે કંઈક કરવું છે તેવા વિચાર તો બધા ને જ આવતા હોય છે પણ થોડા લોકો જ તે કરી શકે. આજે સવારે એજ વિચાર આવ્યો કે મારા ખાનપાન માં હું શુ સુધારા વધારા કરું. નિયમિત પોતાના શરીર પ્રત્યેની તકેદારી – દ્રઢ નિર્ણય પર કાર્ય કરવા મદદરૂપ થાય છે જે 100% વાત સાચી છે. છેલ્લા 8 દિવસ થી મારી મારા શરીર પ્રત્યેની કાળજી ના વિચાર જ નહીં પરંતુ કાર્ય પણ થતું થઈ ગયું. આનું પ્રેરણા સ્ત્રોત વહેલા જાગવાને જાય છે. માત્ર શારીરિક નહીં પરંતુ માનસિક કર્યો પણ સાથો સાથ improve થઈ રહ્યા છે.

આ સાથે સૂર્ય આગમન થયું જેનો આનંદ લીધો. અને શાંત ચિત્તે 5 મિનિટ આંખો બંધ કરી સૂર્યના એ કોમળ કિરણોની હુંફને મારી અંદર સમાવી.

મેં મારા જીવનમાં અનુભવ્યું છે કે જે વસ્તુ સાથે અપણે વધુ સમય વિતાવીએ તે વસ્તુ સાથે આપણને ધીમે ધીમે પ્રેમ થતો જાય છે. એક જેલ માં વર્ષો સુધી રહેલો કેદી જો પોતાની રિહાય સમયે પોતાની એ જગ્યાને ન છોડી શકતો હોય તો મારી સવારે જાગવાની માત્ર 9 દિવસ ની આદત સૂર્ય સાથે એક પ્રેમ સંબંધનું નિર્માણ કરતો હોય તેવું લાગે છે કારણકે આજે સૂર્ય દર્શન વધતે વિચાર આવ્યો કે સૂર્ય દર્શન બાદ સૂર્ય નમસ્કાર કરવા માટે પણ મારી પાસે સમય છે , આ દુનિયા માં સૂર્ય ન હોત તો શુ હોત? સૂર્ય એક ઉર્જાનો અસીમ સ્ત્રોત છે. જે સૂર્ય પાસે થી એ ઉર્જા નો ઉપયોગ આપણે આપણી પ્રગતિ માં કરીએ તો પ્રગતિ સારી થઈ શકે. આ ઉર્જાનો ઉપયોગ શારીરિક,આધ્યાત્મિક, માનસિક અને ભૌતિક પણ હોઈ શકે.

સવારે વહેલા સૂર્ય ઉગતાની સાથે 5મિનિટ ની ધ્યાન – આધ્યાત્મિક, સૂર્ય નમસ્કાર: શારીરિક, મન ની શાંતિ – માનસિક અને ભૌતિક માટે વિચારું છું કે મારી સ્માર્ટ fitness belt અને મારા મોબાઈલ ને સૂર્ય ઉર્જા દ્વારા ચાર્જ કરી જેટલી ઉર્જા મળે તેટલી જ ઉર્જા નો ઉપયોગ કરું, જ્યારે જણાય અતિરિક્ત ઉર્જાની જરૂર છે પોતાની કૅપાસિટી વધારતો જાવ. હાલ મેં થોડા સમય પહેલા મારા શોખ માટે સોલાર પ્રોજેક્ટ બનાવ્યો હતો જેમાં 12v અને 7amp ની battery, solar charge controller, અને એક સોલાર પેનલ મારી જાતે બનાવેલી (જે વરસાદ અને વાવાજોડામાં બગડી ગઈ અને ડાબા પર થી ગાયબ પણ થઈ ગઈ).

ઈન્ટરનેટ નો વાયર આટલા નાના પ્રોજેક્ટ માટે ચાલી શકે તે થી એ મારી પાસે છે. હવે ઘટવામાં મારી પાસે સોલાર પેનલ નથી. આથી online હું સોલાર પેનલ ખરીદવાનું વિચારી રહ્યો છું. અને આ વખતે તેને ધાબા પર સારી રીતે ફિટ કરીશ.

આજે જ 50w અને 12vની મોનો ક્રિસ્ટલ looms solar બ્રાન્ડની સોલાર પેનલ ખરીદી. આ ખરીદી amazon પર થી કરી મને rs.2400/- માં પડી.

8/21 – દિવસ આઠ – developing early morning wakeup habbit.

સમાજ આ દુનિયાનો એક અભિન્ન ભાગ છે. આ દુનિયાની બધીજ ભૌતિક પ્રગતિ સમાજ વગર શક્ય નથી. સમાજમાં દરેક વ્યક્તિ રહે છે સારા અને ખરાબ પણ. જેમ જેમ વ્યક્તિની ઉમર થતી જાય છે તેમ તેમ તેની સમાજ પ્રત્યે ની જવાબદારીઓ વધતી જાય છે. સમાજ પોતાના નિયમો થી બનેલ હોઈ છે જેમાં યોગ્ય આ યોગ્યનું જ્ઞાન સમાજ જ શીખવે છે.

છેલ્લા બે દિવસ આવા જ સામાજિક કાર્ય – લગ્નમાં ગયા. લગ્ન હતા તો એક જ દિવસના પરંતુ વહેલા જાગવામાં રજા પડી બે દિવસની. એક દિવસ આલાર્મ ન વાગ્યું અને બીજો દિવસ ઉજાગ્રાને કારણે ન ઉઠાણું.

આ અનુભવ પાર થી એક વિચાર આવ્યો કે દરેક વ્યક્તિએ કે જે સમાજમાં રહે છે તેને પોતાની સામાજિક જવાબદારીઓ સમયસર નિભાવવી જોઈએ. જે વસ્તુ કે જગ્યા પર આપણા વ્યવહાર કે આચરણ થી અન્ય લોકોને તકલીફ થાય તેવા સંજોગોમાં લોકો આપણને ઠપકો આપે છે. પ્રયત્ન એવા હોવા જોઈએ કે લોકોને સામે ચાલી આપણને કઈ કહેવું ન પડે. અને કદાચ ઠપકો મળે પણ તો તે આપણા માટે જ છે તેમ સમજીને પોતાના માં સુધારા વધારા કરવા જોઈએ.

તો આજનો દિવસ 8, રોજ ની જેમ ધ્યાન, કસરત, બ્લોગ writing કર્યું.

રોજની જેમ આજે પણ ચાલવા ગયો અને 3000 ફુટ સ્ટેપ્સ ચાલ્યો.

આજનો વિચાર, વ્યક્તિ માનસિક રીતે જ્યારે હેરાન થતો હોય ત્યારે તેને બાહ્ય સહાય આશ્વાસન પરિવારના સદસ્યો દ્વારા પૂરું પાડવું જોઈએ. માનસિક રીતે પરેશાન વ્યક્તિ . આપણા થી મોટી વયના વ્યક્તિ સાથેની મિત્રતા આ માટે ખૂબ ઉપયોગી છે.

7/21 – દિવસ સાત – developing early morning habbit.

આજે સવારે એલાર્મ પહેલા 10મિનિટ પહેલા જ ઊંઘ ઊડી ગઈ. ગઈ કાલે રાત્રે આપોઆપ વહેલા ઊંઘ આવી આવવી એ અભ્યાસનું પરિણામ લાગ્યું.

આપણામાંના મોટા ભાગના લોકો રાત્રે મોબાઈલ માં સમય વ્યતીત કરતા હસું. હું પણ એવું જ કરતો હતો, પણ જ્યારે થી વહેલા સુવાની લાગ્યો ત્યાર થી જેતે આદત છૂટતી જતી જણાય.

સ્માર્ટ ફોનના ઘણા સ્માર્ટ ઉપયોગ છે જે હું મારા માટે ઉપયોગ કરું છે. મજાતવા પૂર્ણ છે આપણો હેતુ. ઉન્નત ટેકનોલોજીનો એક સ્માર્ટ ફોન કદાચ શોખ થી લીધો હોય, પરંતુ તેના સ્માર્ટ ઉપયોગ ન કરીએ તો તેનો ભરપૂર ઉપયોગ ન કર્યો કહેવાય. ગેમ, FB, youtube કે ટિકટોક સિવાય પણ ઘણી મોટી functionality ફોનમાં મળી શકે. અપણને જે વિશે ધારીએ તે વસ્તુને સહાયક વસ્તુઓ મળી શકે. પોતાના શરીરના વિકાસ માટે સ્માર્ટ ફોન કે અન્ય અત્યાધુનિક ગેજેટ મદદરૂપ થઇ શકે અને તેનો ઉપયોગ પણ આપણે સૌએ કરવો જોઈએ આવું w.h.o નું પણ માનવું છે.

આજે સવારે જાગતાની સાથે દરરોજની જેમ ઠંડી વધી રહી છે તે આજે પણ વધી. સવાર નું સ્નાન અને ધ્યાન કર્યુ. ધ્યાન બાદ દરરોજ ની જેમ કસરત કરી ને વોકિંગ કર્યું.

સૂર્ય દર્શન બાદ નિયમિત જે દિવસના કર્યો કરવાના હોઈ તે પતાવી રાત્રી વિરામ કર્યો.

6/21 – દિવસ છ – developing early morning wake up habbit.

પાંચ દિવસ બાદનો આજનો છઠો દિવસ, શરીરને એક પ્રકારની આદત પડતી જતી હોય તેવું જણાયું. રાત્રે વહેલું સૂવું એ ખૂબ જ જરૂરી જણાયું. આજે સવારે એલાર્મ વાગિયું ન હતું, પણ ફિટનેસ બેલ્ટ મને જગવામાં મદદરૂપ થયો.

રોજ ની જેમ આજ પણ કોઈ પ્રકારની ઉતાવળ વગર પૂર્ણ શાંત મને – ધ્યાન અને કસરત કરી.

આજે ચાલવાના કુલ 4000 ઉપર સ્ટેપ કર્યા, રોજ ચાલવાની average વધતી જતી હોય તેવું જણાનું. કસરત માં પણ અમુક આસન કરવા અઘરા હતા તે સહેલા લાગવા લાગ્યા. માત્ર 6 દિવસના અભ્યાસ થી શરીરમાં વર્ષોના એ બાંધા આટલા જલ્દી પ્રતિક્રિયા આપે તે સહજ નથી લાગતું. એવું લાગ્યું શરીર શરૂઆતમાં વિરોધ કરતો હોય બાદ માં સહયોગ તરફ વળી જતું હોય.

આજે વિચાર આવ્યો, સવારે સ્વાસ્થ્ય માટે યોગા ને બે ભાગ માં વહેંચીને ચાલવું જોઈએ. એક માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને બીજું શારીરિક સ્વાસ્થ્ય. આ બંને પર અલગ અલગ પ્રયોગો કરવા જોઈએ. જેમ દરેક વ્યક્તિઓના સ્વભાવ વર્તન અલગ અલગ હોય છે તેમ દરેક શરીરની ફાવટ પણ અલગ અલગ હોય. કોઈ પ્રયોગ કે ક્રિયા થી મારુ મનોબળ મજબૂત થતું હોય તો તેજ વસ્તુ કે પ્રયોગ થી અન્ય વ્યક્તિ નું મનોબળ મજબૂત થાય તે જરૂરી નથી.

આથી દરેકે પોતાના માફક પ્રયોગો જાતે શોધવા જોઈએ. જે આપણને અનુરૂપ હોઈ.

આજે વાતાવરણમાં ઠંડી વધારે છે. અને સૂર્ય આગમન પણ થોડું મોડું હોઈ તેવું લાગ્યું. જાન્યુઆરી મહિનાના છેલ્લા દિવસે જેમ ફેબ્રુઆરી આવતો જતો હોય, સૂર્ય જમણી બાજુ થી ડાબી બાજુ તરફ થી ઉગતો થઈ ગયો હોય અને સૂર્યદય નો સમય વધુ લાગતો હોય તેવું અધ્યાન કર્યું. આ અધ્યયન ઘડિયાળના આધારે કર્યું છે. નિયમિત અભ્યાસ થી આ વિશે વધુ માહિતી મેળવી સકાય.

4-5/21 – દિવસ ચાર અને પાંચ – developing early morning wake up habbit.

દિવસ 4:

આપણું શરીર એક બાળક જેવું હોય છે. તેને આપણે જે રીતે રાખીયે તે રીતે રહે છે. તેની પોતાની કોઈ ઈચ્છાઓ હોતી નથી. પરંતુ ઘણી વાર આપણા વાંકના કારણે શરીરમાં કોઈ સમસ્યા આવે ત્યારે એવું લાગે કે આ બાળક રૂપી આપણું શરીર વેન કરી રહ્યું છે. હકીકત માં શરીર તેજ રિએકશન આપતું હોઈ છે કે જે આપણી કાળજી કે બેદરકારીનું પરિણામ હોઈ.

દિવસ 4, મારા માટે થોડો તકલીફ ભરેલો રહ્યો. રાત્રે 2:30 વાગ્યે acdtને અને વધારે ખાવાના કારણે ઉલટી થઈ, ત્યાર બાદ 4:30 સે જાગ્યો 17 મિનિટ ના ધ્યાન બાદ 3 થી 4 વાર ઓમીટ થયું. અને આ ઓમીટ નું કારણ કદાચ શરીરને ઓવર ડોઝ ને કારણે થયું હોય, પરંતુ જેમ એક નાના બાળક ની જીદ પુરી કરવી પડે તેમ શરીરની આ તકલીફને ધ્યાન માં રાખી દિવસ 4 ના રોજ માત્ર વહેલા જાગી 17 મિનિટ ધ્યાન જ કરી શક્યો.

ઓમિટિંગના કારણે આરામ કર્યો અને આખો દિવસ હળવો ખોરાક લીધો. સાથે acdt માટે ફેમિલી ડૉક્ટર પાસે જઈ દવા લીધી. “જબ જાગે તભી સાબેરા” કહેવાનો મતલબ સારા સ્વાસ્થ્ય માટે આપણે જેટલા જલ્દી સજાગ થઈએ તેટલુ જ સારું છે. આ દિવસે મનેસુસ થાયુ કે વ્યક્તિએ યોગા સાથે પોતાના ખાન પાન પર પણ ધ્યાન રાખવું જોઈએ જેથી કરીને ભવિષ્યમાં તે બધા રૂપ ન થાય.

આજનો દિવસ બીમારીને કારણે રજા માં જ ગયો, પૂરતો આરામ મળ્યો અને રાત્રે હળવો ખોરાક લઈ ને સુઈ ગયો.

દિવસ 5:

આજે સવારે દૈનિક ક્રિયાની જેમ સવારે વહેલા જાગ્યો, સ્નાન કર્યું અને 30 મિનિટ ધ્યાન કર્યું. શરીરની અમુક આદતો હોઈ છે આ આદત સારી પણ હોઈ શકે અને ખરાબ પણ. પણ આપણે મનુષ્ય છીએ કોઈ ધ્યેય નિર્ધારિત કરી તે ધ્યેય સિદ્ધ કરવાની ક્ષમતા માત્ર આપણામાં જ છે આથી સારી ખરાબ આદતને ઓળખી ખરાબ આદતોને દૂર કરવી જોઈએ.

આવી જ એક ખરાબ આદતનો આજ રોજ અનુભવ આવ્યો કે સવારે વહેલા જાગતાની સાથે દરેક કાર્ય ઉતાવળે કરવાનો મારો સ્વભાવ છે. મેં મારી જાતને સમજાવ્યો અત્યારે કોઈ ને તું અડચણ રૂપ નથી અને કોઈ તને અડચણ રૂપ નથી, કસે જવાનું નથી, અને જે કોઈ કાર્ય કરવાના છે તેના માટે પૂરતો સમય છે. અત્યારે જેતે કાર્ય જલ્દી પૂરું કરીને પછી આરામ થી બેસવાનું જ છે તો ઉતાવળ સુકામ? આ વિષય પર થોડું વધુ અધ્યયન કરતા જણાવ્યું કે ખોટી ઉતાવળ અર્થ વિહીન છે જે આપણા માનસિક સ્વાસ્થ્યને ખરાબ કરી શકે. આથી સવાર થી જ સ્નાન અને ધ્યાન બંને ને ખૂબ જ ધીરતા સાથે કર્યા.

નિરંતર સ્વઅભ્યાસ ખાન પાન , સ્વ- કાળજી શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય પ્રદાન કરી શકે. સારા આરોગ્યની વ્યાખ્યામાં માનસિક અને શારીરિક બંને વસ્તુને આવરવામાં આવી છે. કોઈ પણ એક બાજુ કાર્ય કરવા થી સંપૂર્ણ સ્વસ્થની વ્યાખ્યા સંપન્ન નથી થતી. આજે અનુભવ આવ્યો કે માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે નિરાંત અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય માટે શરીરની કસરત બંને જરૂરી છે. જ્યારે કસરત કરીએ ત્યારે શરીરમાં લોહી નું પરિભ્રમ, દિલના ધબકારા વધે છે અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે જ્યારે ધ્યાન કરીયે ત્યારે શ્વાસની ક્રિયા એક દમ નહિવત થાય છે. આચ્છાર્ય ની વાત એ છે કે આ બંને જોવામાં, અનુભવવામાં એક બીજા થી વિપરીત જણાય છે પરંતુ આજ બંને એક બીજાની અનુપસ્થિતિમાં એક બીજાને મદદરૂપ થાય છે.

આજે સવારે ચાલવાનો રન વધી ગયો. થાક ઓછો હતો તો રસ્તામાં ધોળકિયા ગાર્ડનમાં ચાલવા જવાનું મન થયું. ત્યાં વહેલી સવારે ઓછા લોકો નજરે આવતા હતા પણ જેમ સમય થતો ગયો લોકો વધતા જ ગયા. આખા કતારગામમાં થી ખૂબ જ નજીવા લોકો વહેલી સવારે જાગીને પોતાના સ્વાસ્થ્ય માટે કાર્ય કરતા હોય તેવું લાગ્યું. મોટા ભાગના લોકો 45 થી 50 વર્ષના જણાયા. બીજું ઘણા લોકો એકલા હતા તો ઘણા ગ્રૂપમાં હતા. ગ્રૂપમાં લોકો હોઈ અને વાતો ન કરે એવું તો બને નઈ જે જોતા મને લાગ્યું. સવાર નો સમય એકલા જ વિતાવવો જોઈએ. જેથી કરીને આપણે આપણું આત્મ મંથન કરી શકીએ અને સાથે મૌન પણ પાળી શકીએ. મોટા ભાગની ઉર્જા વિચાર અને વાતોમાં વ્યય થાય તેના કરતાં તેટલો સમય સ્વયંને આપવો જોઈએ.

વહેલી સવારે ઉડતું વિમાન.

આજે સવારે ચાલીને આવ્યા બાદ ધાબા પર આવ્યો અને સૂર્ય દર્શનની પ્રતીક્ષા સાથે આ બ્લોગ લખ્યો.આજે વાતાવરણમાં ઠંડક નું પ્રમાણ વધારે લાગ્યું. ગઈ કાલ નું વાતાવરણ ખૂબ વાદળ છાયું હતું અને તમારી તબિયત પણ સારી ન હતી તેના પર થી એવું તારણ બાંધ્યું કે જ્યારે આપણે પ્રકૃતિ સાથે રહેતા થઈએ છીએ ત્યારે પ્રકૃતિની અસર પણ આપણા પર થાય છે. કાલે ઠંડી આજ કરતા પણ વધારે હશે બોવ ખ્યાલ નથી કેમ કે જ્યારે તબિયત ખરાબ હોય ત્યારે ઠંડી નું સાચું આંકલન ન થઈ શકે.

3/21 – ત્રીજો દિવસ. – developing early morning wake up habbit.

1,2 અને 3. અમારા કાઠિયાવાડમાં જ્યારે કોઈ વસ્તુ કરવાની નક્કી કરી નાખીએ ત્યારે સામે વાળો વ્યક્તિ જેતે વસ્તુની પુષ્ટિ કરવા માટે એક વાર , બે વાર અને ત્રણ વાર એમ પૂછે અને ત્રણ વાર માં જો જવાબ ન બદલે તો તેને પાક્કા મનોબળ અને દ્રઢ સંકલ્પ વાળો વ્યક્તિ સમજવામાં આવે છે.

અહીં આ અખ્ખા પ્રયોગમાં મને તો કોઈ એક , બે અને ત્રણ પૂછવા વાળું નથી. હું પોતેજ મારુ મૂલ્યાંકન કરવાનો છું આથી મેં જ મારી જાતને એ પૂછી લીધું. કેમ કે આજે મારા આ પ્રયોગ નો ત્રીજો દિવસ છે.

આજ સવાર થી જ શરીરમાં સ્નાન અને ધ્યાન બાદ સપૂર્તિ અનુભવ થયો.

ગઈ કાલે રોજની જેમ સાંજે વહેલા સુવાની આદત સવારે જાગવામાં મદદરૂપ થઇ રહી છે. ભૂતકાળના અનુભવના આધારે જો રાત્રે મોડા સુઇએ તો સવારે એલાર્મ સમયે ઊંઘ વધુ હોય તો એલાર્મ બંધ કરી સુઈ જવાનું મન થાય. આથી જો તેવું ન થવા દેવું હોઈ તો સાંજે જેમ બને તેમ જલ્દી સુવાનું રાખવુ જોઈએ.

આપણું માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને આપના દ્રઢ સંકલ્પજ આપણને સારું સ્વાસ્થ્ય પ્રદાન કરી શકે. શારીરિક અને માનસિક બંને સ્વાસ્થ્ય એક બીજાની સાથે ચાલતી પ્રક્રિયા વર્તાઈ રહી છે. જેનું શારીરિક સ્વસ્થ સારું તેનું માનસિક સ્વાસ્થ્ય પણ સારું હોય તેવો અનુભવ આવી રહ્યો છે.

ધ્યાન પછી રોજની જેમ કસરત કરી, અને આજે ચાલવા માટે બહાર રસ્તા પર જવાની ઈચ્છા હતી તો હું નીકળી ગયો, પ્લાન એમ હતો કે સવારે ધાબા પર જગ્યા નાની હોઈ ચાલવામાં અવરોધ વધુ આવે. પછી સૂર્ય દર્શન માટે ચાલી ને ટેરેસ પર જઈને એ સૂર્ય દર્શનના નજારાનો આનંદ લઈશ. રસ્તા પર ચાલતા અનેક લોકો નજરે પડ્યા સાથે સવાર સવારમાં અનેક લોકો પોતાનો ધંધો પણ કરવા લાગ્યા હતા. એક ચા ની દુકાને ચા બની રહી હતી અને દુકાનની બહાર રસ્તા પર ઢોળાયેલી ચા જોઈ. આ જોઈ મને યાદ આવ્યું કે ચા વેચવા વાળા પોતાની પહેલી ચા ધરતી માતાને અર્પિત કરે છે. રસ્તા પર ચાલતા ચાલતા સવાર ની પૂજા કરતા લોકોની ટંકોરીઓનો, શંખનો અવાજ પણ સંભળાતો હતો.

આ બધું જોતા લાગ્યું કે કોઈ પણ વ્યક્તિ પોતાના દિવસ ની શરૂઆત ધર્મ થી કરે છે. આસ્થા, શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ સામે બધું ટૂંકું હોઈ તેવું જાણવા મળ્યું. એક આધ્યાત્મિક બહાને પણ લોકો પોતાના વ્યવસાયમાં કોઈ એક જ્ઞાત શક્તિનો સાથ લઈને ચાલતા હોઈ છે કે જે તેને પોતાનુ લક્ષ પ્રાપ્ત કરવામાં મદદરૂપ થાય.

બીજું એ પણ મનોમંથન કર્યું કે ઘણા લોકો આટલી વહેલી સવારે પોતાના ધંધે લાગી જાય છે. પોતાની નોકરી કરવા ધંધો કરવા. પરંતુ મારુ પોતાનું વિચારવું છે કે પોતાના સ્વસ્થ માટે, પોતાના મતલબ માટે માનવી પાસે સમય નથી હોતો. જે લોકો પાસે સમય છે તેવો સવારે મોડે સુધી સુતા રહે છે. અને પોતાના જીવનના એ અમૂલ્ય ખાનગી ક્ષણોનો આનંદ ચુકી જાય છે. જો વ્યક્તિ પોતાના પરિવાર માટે ધંધા કે નોકરીને અનુલક્ષને વહેલા જાગતો હોઈ તો પોતાના સ્વાસ્થ્ય માટે વહેલા જાગવું જ જોઈએ તેવું જણાયું.

આજે થોડું ચાલવાનું પણ વધી ગયું અને ધોળકિયા ગાર્ડન પાસે વહેલી સવારે નીરો પીધો અને સાથે ઘર માટે પાર્સલ પણ લાવ્યો.

આ બધાની સાથે અત્યારે હું મારા પ્લાન પ્રમાણે ધાબા પાર આવી ગયો છું, આ બ્લોગ લખી રહ્યો છું અને સૂર્ય દર્શનની પ્રતીક્ષા કરી રહ્યો છું.

આજના સૂર્ય દર્શન છેલ્લા બે દિવસ ના દર્શન કરતા વિશેષ હતા એવું લાગ્યું. સૂર્યના આગમન સમયે સૂર્યનો સંપૂર્ણ વ્યાસ નજર આવી રહ્યો હતો આંખ ને ઠંડક અનુભવાઈ રહી હતી. સૂર્ય પ્રકાશ ના આગમન સાથે પક્ષીઓના કલરવ અને હલચલ પણ વધી ગઈ હતી. સૂર્ય જેમ જેમ ઉપર આવતો ગયો તેમ તેમ તેનું તેજ વધતું ગયું હતું અને તેનો વ્યાસ પૂર્ણ દેખાતો પણ ન હતો. જાણે એવું લાગ્યું માત્ર 2 થી 5 મિનિટ માટે જ સૂર્યના એ સ્વરૂપના દર્શન શક્ય છે કે જે નરી આંખે કોઈ પણ પ્રકારની આંખને તકલીફ આપ્યા વગર કરી શકીએ.

છેલ્લા બે દિવસ કરતા આજનો દિવસ ચેતના પૂર્ણ લાગ્યો, આ દિવસ જરૂર થી મને આવતી કાલની તૈયારી કરવામાં મદદરૂપ થશે. પ્રકૃતિના આ આનંદનો સાચા શબ્દોના ઉલ્લેખ કરવો અશક્ય લાગી રહ્યો છે. આજ માટે આટલું જ કાલે ફરી બ્લોગ પોસ્ટ લખીશ.

2/21 – બીજો દિવસ

ગઈ કાલે કરેલ સંકલ્પ નો આજ નો બીજો દિવસ. ગઈ કાલે વહેલા જાગેલો તેથી બપોર પછી ઊંઘ આવતી હતી. એવું લાગ્યું કે શરીર ને નવી ટેવ પાડવા ઊંઘ કરવી ન જોઇએ પરંતુ એક બે જોલા તેમ છતાં ખાઈ લીધા.

ગઈ કાલે લાગ્યું કે વહેલા જાગવા માટે સમય સર સુઈ જવું જરૂરી છે તેથી એલાર્મ જાગવા માટે તો આપણે રાખીયે જ છીએ પણ સુવા માટે પણ રાખવું હોઈએ. પછી શું 10 વાગ્યા નું એલાર્મ રાખી ને સુઈ ગયો.

આજ રોજ સવારના સમયે L.P skin deases દવાની અસર મહેસુસ થઈ. સવારે વહેલા 4 વાગ્યે ઊંઘ ઊડી અને acdt થતી હોય તેવું લાગ્યું. પણ તેના બહાને પણ ઊંઘ ઊડી. 4:30am એલાર્મ સાથે જાગ્યો, સ્નાન કર્યું, અને 30 મિનિટ ધ્યાન કર્યું.

આજે થોડા પર્સનલ હેલ્થને લઈને પોઇન્ટ નક્કી કર્યા કે કઈ કઈ બાબતો માં હું સુધારા કરી શકું છું. એક app મોબાઈલ માં નાખી છે જેમાં 30 દિવસ ની exersice આપેલ છે. આજ થી તે exersice કરવાનું શરૂ કર્યું. પહેલું સુખ તે જાતે નર્યા. માનસિક સ્વાસ્થ્ય સાથે શરીરનું સ્વાસ્થ્ય એ અમૂલ્ય મૂડી છે.

આજના સમય માં google fit એક ખૂબ ઉપયોગી એપ્લિકેસન હોઈ તેવું લાગે છે. કારણકે મારી ફિટનેસ ઘડિયાળ, exercise ની એપ, ગૂગલ કેલેન્ડર આ બધી એપ ને હું તેની સાથે જોડી શકું છું અને દરરોજ જે પર્સનલ એક્ટિવિટીઇસ કરવાની છે તે સમય સર થઈ રહી છે કે નહીં તેને track પણ કરી શકું છું.

પહેલા ના સમય કરતા આજનો સમય ખૂબ જ સારો છે જો આપણે આપણા વિકાસ માટે આ પ્રકારની એપ ની મદદ લઈએ તો તેનું પરિણામ ખૂબ જ સુંદર આવી શકે.

ગઈ કાલે સૂર્ય દર્શન ન થાય કારણકે હીરા ઉદ્યોગ ના ઊંચા બિલ્ડીંગ વચ્ચે આવતા હતા. પણ સૂર્યના પ્રકાશનો પડસાયો વાદળમાં લાલાસ નિર્માણ કરતો હતો. શરૂઆતમાં જ્યારે પ્રકાશ વાદળ ની ઉપર પડતો હોય ત્યારે વાદળ ની નીચેનો ભાગ લાલ નજર આવતો હતો, પછી ધીમે ધીમે જેમ સૂર્ય ઉપર આવતો ગયો, આ લાલાસ ઓછી થતી ગઈ અને વાતાવરણમાં ઠંડી વધતી ગઈ. એવું લાગ્યું કે જેમ સૂર્ય ઉપર આવે છે તેમ આકાશમાં ઉપર રહેલી ઠંડી જમીન તરફ આવતી હોય.

ગઈ કાલે હું 6:40સે સૂર્ય દર્શન માટે ગયો હતો પરંતુ પહેલા જણાવ્યું તેમ સૂર્યના દર્શન ન થાય હતા આથી આજે હું 7 વાગ્યે ગયો.

આજે આકાશમાં વાદળ ન હતા, અને મેં રનિંગ શરૂ કર્યું. સ્માર્ટ ફિટનેસ બેલ્ટ એન્ડ ગૂગલ ફિટ ના ડેટા પ્રમાણે હું 3100 થી 3400 ફુટ સ્ટેપ ચાલ્યો હતો. એટલામાં જ સૂર્ય ના દર્શન થયા. 5 મિનિટ આંખ માં આ નજારો ભરીનને આંખ બંધ રાખી તેનો આનંદ લીધો.

આજના વિચારમાં એવો વિચાર આવ્યો કે દરેક વ્યક્તિ ને કુદરત તરફ થી બક્ષિસ માં ઘણી બધી વસ્તુ મળે છે. કોઈ વસ્તુ માનવીય પ્રયત્નો થી મળે તો તેનું મૂલ્ય ચૂકવવું પડે છે પરંતુ કુદરત દ્વારા મળેલ દરેક વસ્તુ મૂલ્યની પરે હોઈ છે. જે વ્યક્તિ તેનો આનંદ લેતો થઈ જાય છે તે અન્યને પણ પ્રેરિત કરે છે અને કુદરતને પ્રેમ કરતો થઈ જાય છે અને માનવી જેને પ્રેમ હોય તેને કોઇ હાનિ પહેચાડે નહીં તેથી કુદરતની વસ્તુઓનું જતન કરવાની એક ભાવના પ્રગટે છે.

1/21 – પ્રથમ દિવસ – Developing Early morning wake up habbit.

કોઈ પણ આદત કેળવવા માટે વ્યક્તિએ અમુક દિવસ શરૂઆતમાં દ્રઢ ધ્યેય સાથે 21 દિવસ જેતે આદત માટે ફાળવવા જોઈએ. ગઈ કાલે રાત્રે એક youtube વિડિઓ જોઈ પ્રેરણા મળી કે મારે પણ મારા ખુદ માટે થોડો સમય કાઢવો જોઈએ એવો સમય કે જે મારો પોતાનો હોઈ. હું મારા પોતાની મન ગમતી વસ્તુઓ કરી શકું. એ વિડિઓ મને ખુબ પસંદ આવ્યો અને તમારી બધા સાથે તેને સેર પણ કરું છું.

આજે તારીખ 25 જાન્યુઆરી 2020, સવારનો પ્રથમ દિવસ. રાત્રે મોડું સૂતો હતો પણ વિડિઓ ના પ્રભાવના એ નકારાત્મક વિચાર ન આવ્યો કે હું જાગી નઈ શકું. એલાર્મ ફોન માં set કર્યું અને ફોન ને દૂર મુક્યો જેથી કરી ને મારે ઉભું થઈ ને બંધ કરવા જવું પડે અને આળસ ના કારણે ફોન બંધ કરી સુઈ ન જાવ.

સ્નાન: પ્રથમ કામ સ્નાન કરવાનું કર્યું. સ્નાન કરતી વખતે અનુભવ કર્યો કે મારી પાસે સમય જ સમય છે. ખોટી રીતે ઉતાવળ કરીને નહાવાનો કોઈ અર્થ નથી એથી શાંતિ થી નહાવાનું કાર્ય કર્યું અને સાથે એ વિચાર પણ આવ્યો કે શરૂઆત ના દિવસો માં દૈનિક ક્રિયા રોજ કરીએ તેના થી જો અલગ રીતે કરીયે તો જેતે આદત કેળવવામાં મદદ રૂપ થઈ શકે.

ધ્યાન: છેલ્લા 12 વર્ષ થી ધ્યાન સાથે સંકળાયેલો છું આ થી એ નક્કી જ હતું કે સવારે પહેલા ધ્યાન કરીશ. કોઈ પણ વસ્તુની જ્યારે શરૂઆત કરીએ ત્યારે તે શુન્ય થી જ કરવી જોઈએ. અને જ્યારે જગ્યા ત્યાર થી સવાર. આપણે ક્યાં હતા એનું કોઈ મહત્વ નથી. આજે આપણે શુ કરીશું એ મહત્વનું છે. જ્યાં હતા ત્યાં થી શરૂઆત તો થઈ શકે પરંતુ જ્યાં હતા ત્યાં ટકી કેમ ન શક્યા તે જાણવા માટે ફરીશ થી નવી શરૂઆત એકડે એક થી કરવી જોઈએ તેવું હું માનું છું. તો ધ્યાન કરવા માટે સૌથી પહેલા બેઠક હોવી જરૂરી છે. તો આ 21 દિવસ અન્ય કોઈ પણ હેતુ વગર 30 મોનિટ નું timer મૂકીને એક એવી possition માં બેસી ગયો જે possition માં આપણે દૈનિક ક્રિયાઓના બેસતા નથી. અલગ possition નું પોતાનું મહત્વ હોય તેવું જાણવા મળ્યું. આ સમયે વિચારો તો અનેક આવ્યા. પ્રથમ દિવસ છે તો 4:30 વાગ્યે જાગીને કરીશુ શુ? વગેરે વગેરે.. જે બધાને વિચાર આવે તેવા જ વિચારો શરૂ હતા. પરંતુ આત્મગ્લાની કે અફસોસ ન હતો કે ધ્યાન માં બેસેલો છું તો આ વિચાર કેમ આવે છે કેમ કે આ એક નવી શરૂઆત છે.

વ્યક્તિએ પોતાના જીવન માં પોતાના માટે સમય આપવો જરૂરી છે અને સવાર નો એ સમય સર્વશ્રેષ્ઠ સમય છે કેમ કે ગમે તેવી પરિસ્થિતિ માં આ સમયે આપણને આપણી મન ગમતી ક્રિયા કરવાં કોઈ બધા રૂપ થતું નથી.

ધ્યાન બાદ આ બ્લોગ પોસ્ટ લખી.

મને સવારે જાગતાની સાથે ભૂખ લાગે. આ પણ એક બહાનું બની શકે છે મારુ સવારે ન જાગવા માટે. આ થી હું મારા સમયે જ ખાઈશ અને જોયે આ બહાનું મારા મનોબળને તોડી શકે છે કે નહીં.

21 દિવસ ની શરૂઆત, જીવન ની કાયમિક આદત બનવવા માટે નો આ પ્રયત્ન છે. અને challenge બહુ ગમે એટલે મેં મારી wife ને આ વિશે વાત કરી અને બંને વચ્ચે ચેલેન્જ લગાવી છે કે હું ટાર્ગેટ પૂર્ણ કરી ને જ રહીશ. જોઈએ હોવી કોણ જીતે છે. 😊

હવે કરવા માટે કઈ ખાસ કામ ન હતું તો મોર્નિંગ વોક અને સૂર્ય દર્શન માટે ટેરેસ પર ગયો, સ્માર્ટ ખડીયાલ જસ્ટ વસાવી જ હતી તો તેમાં કેટલા ફુટ સ્ટેપ ચાલ્યા તે બતાવતું હતું. સુરજ દાદા હજુ આવ્યા ન હતા તો વોકિંગ સારું કર્યું અને 3388 સ્ટેપ્સ ચાલ્યો હસું ને અંદાજે 7:00 વાગ્યે સૂર્ય પ્રકાશ વધવાનો સારું થયો. એક વિચાર આવ્યો કે સૂર્ય દર્શન મારે બિલ્ડીંગ વચ્ચે આવે છે. સવાર સવાર માં કુદરતી દ્રસ્ય જોવાની ઈચ્છા હતી પરંતુ બિલ્ડીંગ , ટાવર, પ્લેન વગેરે જોઈ લાગ્યું માણસ ધારે તો બધું પોતાનું કરી લે, જેમકે આકાશ, જમીન, પાણી બધું જ.. પરંતુ આ બધા વચ્ચે માનવી પ્રાકૃતિક દ્રષ્યો નો આનંદ ખોઈ બેસતો હોઈ તેવું લાગ્યું.

હજુ 7 વાગ્યા જ હતા ત્યાં ફેકટરી ના અવાજ શરૂ થઈ ગયા. માનવી કામ માં જ પોતાનો મોટા ભાગ નો સમય કાઢી નાખતો હોઈ તેની જાણ થઈ. માત્ર સવારનો વહેલો સમય જ એવો સમય છે કે માનવી પોતાની જાત ને આપી શકે. શાંતિ થી પોતાના મન ગમતા કર્યો કરી શકે.

સવારે ચાલતા ચાલતા મગજે એ પણ દલીલ કરી કે કોઈ પણ બદલાવ તાત્કાલિક આવે એ તાત્કાલિક ચાલ્યો પણ જાય છે. જેમ કે સવારે પહેલા દિવસે જ્યારે હું 4:30 વાગ્યે જાગ્યો ને એક સાથે ધ્યાન કર્યું, બ્લોગ લખ્યો, વોકિંગ કર્યું, સૂર્ય દર્શન કર્યું. એક જ દિવસમાં બધી શરૂઆત એક સાથે.. બંધ પણ એક સાથે થઈ જશે. આ એક દલીલ મગજ દ્વારા કરવામાં આવી, ખબર નઇ કેમ પણ કદાચ ભૂતકાળનો અનુભવ જ આ વિચાર અપાવતો હશે. પરંતુ આ બ્લોગ થકી સમગ્ર વિશ્વ સામે મેં કંઈક નક્કી કર્યું છે એટલે આ 21 દિવસ હું આ આદત ને કેળવીને જ રહીશ.

ચાલો ત્યારે આજ સવાર માટે એટલું જ , સાંજે ફરી આજ ના દિવાસનો અનુભવ આપ સાથે શેર કરીશ.

રેલગાડીના જનરલ ડબ્બાની સવારી… નકટા પાસ ધારકો સાથે…

આપણા જીવનમાં આપણને અનેક લોકોની મુલાકાત થતી હોય છે. અને એ મુલાકાતમાં આપણે જેતે વ્યક્તિઓ વિશે મનમાં એક ધારણ તૈયાર કરીયે છીએ અને આપણા અનુભવના આધાર પર આપણે આપણાં મનમાં તેનું વર્ગીકરણ કરી એક ચોક્કસ વિચાર ધારા બાંધી લઈએ છીએ. પરંતુ ઘણી વાર કેટલાક એવા લોકો મળે છે કે જેનો અનુભવ આપણને હોતો નથી. આ બ્લોગ પોસ્ટ માં તેવા જ એક માનવીય સ્વભાવ વિશે લખવા જઈ રહ્યો છું.

હમણાંજ બિઝીનેસના ઉદ્દેશ થી હું સુરત થી વાપી સવારની 7 વાગ્યાની રેલ ગાડીમાં ગયો. આ ટ્રેનમાં દરરોજ નોકરી માટે અવર જવર કરતા પાસ ધારકો પણ આવતા હોય છે. પાસ ધારકોનો વ્યવહાર અલગ જ હોઈ છે તેનો તો અનુભવ હતો જ પરંતુ આ વખતે એક નવી વાત અનુભવવા મળી.

પાસ ધારકોની વૃત્તિ બે પ્રકારના હોય.. એક કે પોતે ખોટા છે એ જાણે છે અને સત્યની સાથે રહે છે. અને બીજા નકટા એ કે જે જાણે છે કે પોતે ખોટા છે તેમ છતાં સામે વાળા સાથે પોતાના અંગત સ્વાર્થ માટે ખોટું કરવું. તો આ બીજા પ્રકારના માણસો વિશે આજે વાત કરીયે.

રેલ ગાડીમાં આ પ્રકારના પાસ ધરકોનું આખું ગ્રુપ હોઈ છે કે જે કોઈ એકલા વ્યક્તિ પર ચડી બેસે અને નવા અથવા ભોળા ભલા વ્યક્તિઓને દબાવે છે. આ વખતે ટ્રેનના ડબ્બામાં ચડતાની સાથે તેવા લોકોનો સ્વભાવ વર્તાઈ ગયો. કોઈ વિવાદમાં એક મહિલા અને સામે આ વિકૃતિ વાળા 10 થી 15 જણા એક સાથે તૂટી પડ્યા અને તે બેન ને બોલવા જેવા ન રાવ દીધા. દયા તો મને એ વ્યક્તિ પર આવતી હતી કે જે તેમાં મુખ્ય હતો અને માથે એક સંપ્રદાયનું ટીલું હતું. મને જેતે સંપ્રદાય પ્રત્યે સન્માન છે એટલે તેનું નામ અહીં લખતો નથી, પણ તે વ્યક્તિ તે સંપ્રદાય થી કઇ શીખ્યો હોઈ તેવું વર્તાતું ન હતું. એક મહિલા સાથે કઈ રીતે વાત કરવી તેની સમજ જો તેને જેતે ધર્મ માંથી આપવામાં આવી જ હશે પરંતુ આ વ્યક્તિ તે શીખીને પણ તેનું અનુસરણ કરતો ન હોઈ ત્યારે એમ થાય કે દેખાવ માટે સા માટે માથે ટીલું કરતો હતો. હું તિલકના સ્થાને ટીલું શબ્દ વાપરું છે તેના માટે ધર્મ ભાવિકો પાસે ક્ષમા પણ તેના માથે જે હતું તે ટીલું જ વર્તાતું હતું, તે તિલક ન હતું.

આવા માણસો ને ખબર હોય છે કે પોતે ખોટા છે એટલે ખોટા વ્યક્તિઓ ની સમુહિકતામાં જ રહે છે. આવા લોકો પોતાના બે પગ પર પોતાને ક્યારેય સિદ્ધ ન કરી શકે ને ગ્રૂપના બળે એમ સમજે છે કે પોતે કઇ તિર મારી દીધું.

જે વ્યક્તિ પોતે ખોટા છે અને ખોટું કરતા જ રહે તેને સમાજ ક્યારેય સ્વીકારતો નથી અને જેતે સમયે જેતે વ્યક્તિઓ ને પાઠ ભણાવવા વાળા માલી જ જતા હોય છે.

Podcast #1: બ્લોગ શુ છે?

મિત્રો , આ મારો પહેલો podcast છે, આશા છે આપને પસંદ આવશે.

બ્લોગ શુ છે?

બ્લોગ કોણ કરી શકે?

કઈ રીતે બ્લોગ બનાવી શકીએ?

બ્લોગ બનાવવાના ફાયદાઓ.